Baskı sürecindeki gecikmelerin ve beklenmedik sonuçların önemli bir kısmı, dosyanın baskıya uygun hazırlanmamasından kaynaklanır. Ekranda kusursuz görünen bir tasarım; yanlış renk modu, eksik taşma payı ya da düşük çözünürlüklü görseller nedeniyle baskıda farklı bir sonuç verebilir. Bu yazıda dosyanızı baskıya göndermeden önce kontrol etmeniz gereken temel konuları sıraladık.
1. Renk modu: RGB değil CMYK
Bilgisayar ekranları renkleri ışıkla, yani RGB (kırmızı, yeşil, mavi) modunda oluşturur. Baskı makineleri ise camgöbeği, macenta, sarı ve siyah mürekkeplerle, yani CMYK modunda çalışır. RGB’de hazırlanan canlı renklerin bir kısmı CMYK’da birebir karşılık bulamaz ve baskıda daha mat görünebilir.
- Tasarıma başlarken belgenizi CMYK renk modunda açın.
- RGB görselleri baskıdan önce CMYK’ya dönüştürüp renklerini kontrol edin.
- Kurumsal renkleriniz için Pantone gibi özel renk kullanılacaksa bunu dosyada açıkça belirtin.
- Geniş siyah alanlarda daha derin bir ton için matbaanızla zengin siyah değerini konuşun.
2. Taşma payı ve güvenli alan
Kesim sırasında çok küçük kaymalar olabilir. Bu yüzden kenara kadar uzanan arka plan, görsel ve renk alanlarının kesim çizgisinin dışına taşırılması gerekir. Bu fazladan alana taşma payı denir ve uygulamada genellikle her kenardan 3 mm bırakılır. Taşma payı bırakılmayan dosyalarda kesim sonrası kenarlarda beyaz çizgiler görülebilir.
Güvenli alan ise önemli içeriğin kesim çizgisinden içeride tutulmasıdır. Logo, metin ve barkod gibi öğeleri kesim çizgisine çok yakın yerleştirmeyin. Kutu tasarımlarında bu kurala bigi, yani katlama hatları da dahildir; önemli bilgiler katlama çizgisinin üzerine denk gelmemelidir.
3. Çözünürlük
Ekranda net görünen bir görsel, baskıda bulanık ya da pikselli çıkabilir. Fotoğraf ve görseller için baskı boyutunda genellikle 300 dpi çözünürlük önerilir. İnternetten indirilen küçük görseller ya da ekran görüntüleri çoğu zaman bu değerin altında kalır. Düşük çözünürlüklü bir görseli programda büyütmek kaliteyi artırmaz; mümkünse görselin orijinal, yüksek çözünürlüklü halini kullanın. Logo ve çizimler için ise ölçeklendiğinde bozulmayan vektörel dosyalar tercih edilmelidir.
4. Fontlar
Tasarımda kullandığınız font, dosyayı açan bilgisayarda yüklü değilse metin başka bir fontla değiştirilebilir ve satır düzeni bozulabilir. Bunu önlemenin iki yolu vardır:
- Metinleri dış hatlara (outline) dönüştürmek
- PDF olarak dışa aktarırken fontları dosyaya gömmek
Dönüştürme işleminden önce dosyanın düzenlenebilir bir kopyasını saklayın; dış hatlara dönüştürülen metinler sonradan kolayca düzeltilemez. Ayrıca çok ince fontların ve küçük puntoların baskıda okunurluğunu kaybedebileceğini unutmayın.
5. Kutu ve ambalaj dosyalarına özel kurallar
- Tasarımı matbaanın verdiği kutu açılımı (kesim kalıbı çizimi) üzerine yerleştirin.
- Kesim ve bigi çizgilerini ayrı bir katmanda tutun ve baskıya girmeyecek şekilde işaretleyin.
- UV lak ve varak uygulanacak alanları ayrı katman ya da ayrı renk olarak hazırlayın.
- Yapıştırma kulakçıklarına baskı gelip gelmeyeceğini matbaanızla netleştirin.
6. Dosya formatı
Baskı için en güvenli format, fontları gömülü ve görselleri yüksek çözünürlüklü, baskı kalitesinde bir PDF’tir. Düzenleme gerekebilecek işler için AI veya EPS gibi vektörel kaynak dosyaları da göndermeniz süreci hızlandırır. Ofis programlarında ya da düşük çözünürlüklü görsel olarak hazırlanan dosyalar çoğu zaman baskı öncesinde ek düzenleme gerektirir.
Son kontrol listesi
- Renk modu CMYK mı?
- Taşma payı bırakıldı mı?
- Önemli içerikler güvenli alanda mı?
- Görseller yeterli çözünürlükte mi?
- Fontlar dönüştürüldü ya da gömüldü mü?
- Kesim, lak ve varak katmanları ayrı mı?
Dosyanızın baskıya uygun olup olmadığından emin değilseniz endişelenmeyin. Doğuş Matbaa grafik tasarım ve baskı öncesi hazırlık birimi, gönderdiğiniz dosyaları baskıdan önce kontrol eder ve gerekli düzeltmeler için size yol gösterir. Projenizi teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.